1. Zer da Inguma?
2. Zer dago Inguma-n une honetan?
   • EGILEEN POSTA ELEKTRONIKOA ETA WEB-ORRIAK/BLOGAK
   • EUSKARAZKO PRODUKZIOAREN OINARRIZKO ERREFERENTZIA
   • DOKTOREGO-TESIEN ARGITALPEN ELEKTRONIKOA
3. Inguma nola erabili?
   • EGILEA
   • IZENBURUA
   • DOKUMENTU-MOTAK
   • SHU
   • GAI-SARRERAK ETA JAKINTZA-ARLOAK
   • ERAKUNDEAK
4. Erakunde zerrenda:

   A B C D E F G H I J K L LL M N Ñ O P Q R S T U V W Y Z

1. Zer da Inguma?
Inguma Bizkaiko Foru Aldundiaren laguntzaz UEUk sortutako euskal komunitate zientifiko-intelektualaren datu-basea da. Bertan azken 40 urteetan unibertsitate mailako zientzia eta jakintza-alor bakoitzean euskaraz ahoz eta idatziz ekoitzi denari buruzko oinarrizko informazioa eskaintzen da; euskaraz zer egin den eta nork egin duen azaltzen duen aipu laburra, alegia. Inguma-ren helburua euskara batuaren arauak finkatzen hasi zirenetik gaurdainoko produkzio zientifiko-intelektual osoa jasotzea izan da (unibertsitate mailakoa eta euskaraz), oraingoz bere hastapenetan baino ez dago.

Inguma-ren helburu nagusia euskal produkzio akademikoaren berri ematea da. Hortaz, ez da bibliografia nazional bat, eta ez da dokumentu bakoitzaren deskribapen edota baloraziorik egiten (euskararen kalitateaz, adibidez), Inguma euskarazko produktu guztiak eta egile euskaldunak ezagutarazteko tresna azkar eta eraginkorra izateko asmoz sortu baita.

Unibertsitate mailako euskarazko produkzioa bere osotasunean jaso da mota ezberdinetako produktuak kontuan hartuz: ahozkoak (hauen barnean, hitzaldiak, ikastaroak, irakasgaiak) eta idatzizkoak (hots, liburuak, artikuluak, hitzaurreak, liburu-aipamenak, edizio kritikoak, ikerketak, doktorego-tesiak).

Egileen kasuan, izen-deiturekin batera, beren helbide elektronikoa azaltzen da, euskal komunitate zientifiko-intelektualaren partaideen arteko ezagutza eta komunikazioa ahalbidetzeko ezinbesteko datua izan daitekeelakoan. Ondorio hau izan dezan, Inguma-ren erabilera publikoak ahalik eta zabalena behar du izan. Arrazoi honengatik Web formatua du eta gaur egun bere helbidean (www.inguma.org) nahiz UEUren orrialdean (www.ueu.org) aurki daiteke.

2. Zer dago Inguma-n une honetan?
Une honetan Inguma datu-basean UEU-ren produkzioarekin batera (ikastaroak, hitzaldiak, 3. zikloko irakasgaiak, liburuak zein artikuluak), unibertsitate mailako euskarazko zein erdarazko 109 aldizkariren euskarazko artikuluak, 47 argitaletxeren euskarazko liburuak, zenbait unibertsitateen euskarazko eskaintza akademikoa eta hainbat erakunderen hitzaldiak zein ikastaroak [ikus 4. Erakunde zerrenda atala, bertan Inguma datu-basean aurkitzen diren erakundeen zerrenda zehazten da].

Orotara Euskal Komunitate Zientifikoaren datu-baseak momentu honetan 31.663 dokumenturi atxikiriko 7.671 egile eskaintzen ditu, guztira 39.334 erregistro. Dokumentu horietarik 10.846 artikuluak dira; 4.152, liburu-aipamenak, hitzaurreak, liburu-atalak edo edizio kritikoak; 349, doktorego-tesiak; 87, ikerkuntza-proiektuak; 1.567, liburuak; 462, itzulpenak; 8.181, hitzaldiak; 1.323, ikastaroak; eta 4.696, irakasgaiak.

EGILEEN POSTA ELEKTRONIKOA ETA WEB ORRIAK/BLOGAK

Egileen zein datu-basearen erabiltzaileen arteko elkar ezagutza eta komunikazioa sustatzeko bi baliabide eskaintzen dira: alde batetik, egileen helbide elektronikoa, eta bestetik, egileen web orriak, blogak edo antzeko gune elektronikoak (beti ere egileak baldin baditu). Web orriak dituzten egileen kasuan izen-deiturak azpimarratuta ageri dira, nahikoa da gainean klik egitea egile baten webgunera heltzeko.

Oharra: edozein iradokizun eta aldaketarako, edo egileren batek bere izena Inguma-tik kendu nahi izanez gero, helbide honetara idatz dezake: inguma@ueu.org.

EUSKARAZKO PRODUKZIOAREN OINARRIZKO ERREFERENTZIA

Inguma datu-basean 31.663 dokumenturen oinarrizko erreferentzia dokumentala jaso da. Idatziko dokumentuen kasuan urrunago jo dugu eta obraren erreferentzia bibliografikoarekin batera (izenburua, egilea/-k, ekoizpen urtea eta erakundea eta sailkapena), dokumentuaren URLa edo sareko esteka eskaintzen da, ekoizpenaren gaineko kontsulta telematikoa ahalbidetzeko. Horrela, zuzenean irakur daitezke 6.500 artikulu, 676 HAA (liburu-aipamen, hitzaurre, liburu-atal edo edizio kritiko), 555 liburu, 152 itzulpen eta 33 doktorego-tesi. Guztira, une honetan Inguma datu-basetik 7.917 idatzizko dokumenturen kontsulta zuzena egin daiteke.

DOKTOREGO-TESIEN ARGITALPEN ELEKTRONIKOA

Inguma datu-basean euskaraz egindako 349 doktorego-tesi katalogatuta daude. Kontutan hartuta dokumentu-mota honek euskarazko produkzioaren sustapenean eta komunitate zientifikoaren trinkotzean izan dezkakeen garrantzia, Udako Euskal Unibertsitateak, euskarazko doktorego-tesiak euskarri elektronikoan (PDF formatuan) argitaratzen dihardu. Doktorego-tesien argitalpen digitala, egileen baimenaz egiten da, ISBN zenbaki dauka eta Inguma datu-basetik zuzenean eskura daiteke. Une honetan Inguma datu-basean 9 doktorego-tesien argitalpen digitala kontsulta daiteke.

Oharra: Doktore-tesien argitalpen digitalaren gainean informazio gehiago eskuratu nahi izanez gero (adb. egile eskubide, segurtasun neurri, baldintza, baimen, etabarri buruz), Inguma datu-basearen arduradunarekin harremanetan jarri honako posta elektronikoan: inguma@ueu.org.

3. Inguma nola erabili?
Datu-base gehienek bezala, Inguma-k egile zein dokumentuen bilaketak egiteko aukera ezberdinak ditu. Bilaketak gauzatzeko 2 talde handitan antolatutako hamar eremu daude: 1) egileak topatzeko hiru eremu eskaintzen dira: Izena, Gai-sarrerak eta SHUa; 2) dokumentuak aurki daitezke honelako bilaketa irizpideak erabilita: Izenburua, Dokumentu-mota, SHUa, Gai-sarrerak, Erakundea, Fakultatea eta Saila.

EGILEA ZER DEN
Ahoz edo idatziz kultur dokumentua egin duen pertsonari deritzo egile. Aski da egilearen izena edo abizena, osoa edo hasiera bakarrik idaztea -etendurarik erabili gabe- egile hori edo izen berekoak ikusteko. Izen abizenaz/ez gain Inguma-n agertzen den egilearen datu pertsonal bakarra, komunikaziorako erabiltzen duen helbide elektronikoa da (baldin badu). Dena dela, aski da egilearen mezu bat helbide elektronikoa eguneratu edo, horrela eskatzen bada, kentzeko.

Inguma-n ez da onomastikako arau edo irizpide ortografiko berezirik jarraituko: egileen izen-abizenak jatorrizko dokumentazioan dauden moduan azalduko dira Inguma-n eta modu bat baino gehiagotan agertzekotan, maizen erabiltzen dena hautatuko da Inguma-rako.

Ahozko produktuen artean, ikastaroen kasuan zehazki, egiletzat hartuko dira bai ikastaro horren arduraduna –sailburua, askotan– bai ikastaro osoa eman duen hizlari bakarra. Dena den, ez da bereizketarik egingo ikastaro baten egilea agertzen denean; aipatutako bi aukerak izan daitezkeela pentsatu behar da.

Arazo dokumentalak direla eta, ahozko zein idatzizko zenbait produkturen egilea ez da aurkitu. Kasu hauetan, egilea ezagutzen ez dela adierazteko ondoko formulak erabiliko dira: ikastaroen kasuan, Arduradun ezezaguna formula erabiliko da, hitzaldiei dagokienez, Hizlari ezezaguna, irakasgaien kasuan, Irakasle ezezaguna, eta abar.

IZENBURUA ZER DEN
Bilatu nahi den dokumentuaren edo dokumentuen izenburuko hasierako hitzak idatziz, hitz horiek dituzten dokumentua edo dokumentu guztiak aterako dira ordena alfabetikoz. Izenburuekin ere ez da arau ortografikorik jarraitu: argitaratutako liburuak eta artikuluen izenburuak jatorrizko forman daude; eta gauza bera hitzaldi eta ikastaroei dagokienez.

DOKUMENTU-MOTA ZER DEN
Pertsona batek sortu duen unibertsitate mailako edozein kultur produkturi, dokumentu deitu zaio. Nagusiki bi motatako dokumentuak daude: ahoz eta idatziz sortutakoak. Multzo bi horietako bakoitzean, berriz, beste honako bereizketak egin dira:

Ahozko dokumentuak:

Irakasgaia: kreditu bidez neurtu eta ahoz adierazitako gai akademikoari deritzo horrela.
Hitzaldia: saio batean ahoz adierazitako gaiari deritzo.
Ikastaroa: gai baten inguruko hitzaldi multzoa deritzo.

Idatzizko dokumentuak:

Artikulua: aldizkari batean egile bat edo gehiagoren artean idatzitako lanari deritzo horrela.
H.A.A. (Hitzaurrea / Aipamena / Artikulua): hiru motatako dokumentuak barneratzen ditu kategoria honek.

Hitzaurrea (H): liburu baten hasieran kokatzen den aurkezpena da.
Aipamena (AP): beste egile batek/egile batzuek idatzitako liburu zein artikulu baten kritika da.
Artikulua (AR): egile askoren artean idatzitako liburu baten atal beregainari deritzo horrela.
Edizio kritikoa (EK): liburu zaharren berargitarapen kritikoa edo prestatzailea daramaten antologia idazlanei deritzo horrela.

Liburua: egile batek edo batzuek idatzitako argitalpen beregaina da.
Itzulpena: euskara ez den beste hizkuntzetako idazkiaren euskaratzea.

Bestelako dokumentuak:

Ikerkuntza-proiektua: erakunde batek diruz-lagundutako ikerketa-lan zientifikoari deritzo.
Doktorego-tesia: Unibertsitate batek ematen duen gradu-akademiko gorena.

 

SHUa ZER DEN
Sailkapen Hamartar Unibertsala (SHU) zientzia eta jakintza guztiak sailkatzeko sistema bat da. Funtsean Melvil Dewey-k sortua (1876), une honetan munduan gehien erabiltzen den sailkapen-sistema da, eta hori dela eta, Inguma-k ere erabiltzen du.

Bere aukera guztiak agortuz gero 160.000 sarrera desberdin dituen arren, datu-base honetan 118 sarreradun bertsio hiperlaburtu bat hautatu da, moldaketa txiki batzuk eginez. Gai bakoitzak zientzia edo jakintzaren esparru zabal bat hartzen du eta zenbaki bat dagokio. Dokumentu bakoitzak halako zenbakia darama. Ondoko zerrendan zenbaki bakoitzak duen edukia azaltzen da:

0 Gai orokorrak. Zientzia eta ezagutza. Antolakuntza. Informazioa. Dokumentazioa. Idazkuntza. Bibliografia. Bibliotekonomia. Erakundeak. Dokumentu eta argitalpenak, oro har

01 Bibliografia eta bibliografiak. Katalogoak
02 Bibliotekonomia. Bibliotekologia
03 Hiztegiak eta entziklopediak
05 Aldizkariak eta aldizkako argitalpenak
06 Erakundeak. Elkarteak. Kongresuak. Erakusketak. Museoak
07 Prentsa eta egunkariak. Kazetaritza
08 Idazlan osoak
09 Eskuizkribuak. Liburu bitxiak

1 Filosofia. Psikologia

11 Metafisika
13 Espirituaren filosofia
14 Sistema filosofikoak
15 Psikologia
16 Logika. Epistemologia. Ezagutzaren teoria
17 Morala. Etika

2 Erlijioa. Teologia

21 Teologia naturala
22 Biblia
23 Teologia dogmatikoa
24 Teologia praktikoa
25 Teologia pastorala
26 Kristau-Eliza Katolikoa
27 Kristau-Elizaren historia
28 Bestelako Kristau Elizak
29 Erlijio ez-kristauak

3 Gizarte-Zientziak. Estatistika. Politika. Ekonomia. Merkataritza. Zuzenbidea. Gobernamendua. Arazo militarrak. Ongizatea. Aseguruak. Hezkuntza. Antropologia

30 Gizarte-Zientzien teoria eta metodologia, oro har.
31 Demografia. Soziologia. Estatistika
32 Politika
33 Ekonomia
34 Zuzenbidea eta Jurisprudentzia
35 Herri-Administrazioa. Gobernamendua. Arazo militarrak
36 Ongizatea. Lana eta langabezia. Etxebizitza. Kontsumoa. Aseguruak
37 Hezkuntza. Pedagogia. Irakaskuntza. Aisialdia
39 Antropologia. Etnologia. Folklorea

4 Euskalgintza

41 Euskararen irakaskuntza
42 Soziolinguistika. Hizkuntza-politika
43 Terminologia
44 Bertsolaritza

5 Natur Zientziak. Ekologia

51 Matematika
52 Astronomia. Astrofisika. Geodesia
53 Fisika
54 Kimika. Mineralogia
55 Geologia. Metereologia
56 Paleontologia
57 Biologia, oro har
58 Botanika
59 Zoologia

6 Zientzia Aplikatuak. Medikuntza. Teknika

61 Medikuntza. Osasuna. Farmazia. Albaitaritza
62 Ingeniaritza eta Teknologia oro har (Mekanikoa, Elektrikoa, Nuklearra, Makinak, Zubiak, Errepideak, Tunelak, Trenbideak, Presak, Urtegiak, Ontziak). Meatzaritza
63 Nekazaritza. Basogintza. Ehiza. Arrantza. Abeltzaintza. Baratzegintza
64 Etxeko ekonomia. Sukaldaritza. Etxebizitza
65 Enpresa-Zientziak. Telekomunikazioa. Liburua eta inprimategia. Garraioa. Posta. Publizitatea
66 Industria kimikoa (erregaiak, pinturak). Elikagaien industria. Metalurgia
67 Bestelako industriak
68 Informatika
69 Eraikuntza

7 Arte Ederrak. Jokoak. Kirolak. Ikuskizunak. Hiri- eta lurralde-antolaketa

71 Hiri- eta lurralde-antolaketa
72 Arkitektura
73 Eskultura
74 Diseinua. Marrazkigintza. Moda
75 Pintura
76 Grabatua
77 Argazkigintza. Zinea. Bideoa
78 Musika
79 Kirolak. Jokoak. Ikuskizunak

8 Hizkuntzalaritza. Filologia. Literatura

81 Hizkuntzalaritza eta hizkuntzak
82 Literatura

9 Geografia. Biografia. Historia

90 Arkeologia. Historiaurrea
91 Geografia
92 Biografiak
93 Historia

GAI-SARRERAK ZER DIREN

Inguma-ren gai-sarreren zerrenda UEUko dokumentalistek sortutako gako-hitzen zerrenda kontrolatu eta itxi bat da. Bi motatako sarrerak ditu: zientzia- edota jakintza-esparru bat deskribatzen dituztenak (Fisika, Historia, etab.) eta toponimoak (Euskal Herria, Europar Batasuna, etab.). Lehenek dokumentuaren gaia deskribatzen dute, eta bigarrenak gai hori aldez edo moldez, lurralde edota gizarte zehatz bati loturikoa den zehazten du (Historia eta Euskal Herria, edo Ekonomia eta Europar Batasuna). Dokumentu bakoitzak hiru gai-sarrera ditu gehienez eta bat gutxienez.

Gai-sarreren bidezko bilaketa egin nahi izanez gero, gaiak bi eratan antolaturik topatu ahal izango dira:

1. Gai-sarrera guztiak ordena alfabetiko bati jarraituz (Atik Zra) antolatu dira.

2. Gai-sarrera guztiak zazpi atal nagusitan antolatu dira. Atal hauek jakintza-arlo ezberdinak izan daitezke (Gizarte-Zientziak, Giza Zientziak, Zientziak, Ingeniaritza eta Teknika, Osasun-Zientziak), Toponimoak eta Bestelakoak. Jakintza-arloei dagokienez, gai bera jakintza-arlo ezberdinetan ager daiteke (adibidez, “Euskalkiak”, Gizarte-Zientziak eta Giza Zientziak sailetan koka daiteke). Kontuan izan behar da, kasu honen antzera, beste asko ere zientziak ez direla, aipatutako jakintza-arloekin harremanetan dauden gaiak baizik (adibidez, “Ekologia” Gizarte-Zientziak sailean agertzen da, baina ez da zientzia bat). Jakintza-arlo batekin harreman argirik ez duten gaiak (aipatutako “Ekologia”, esate baterako) eta aurreko ataletan kokatu ez diren zenbait gai (“Zezenak”, kasu) Bestelakoak atalean aipatzen dira.

ERAKUNDEAK ZER DIREN
Idatzizko eta ahozko produktuak sortzen edo/eta argitaratzen dituen edozein korporaziori edo erakunderi deritzo horrela.

Saila
Unibertsitateetako eta kultur erakundeetako egituren unitateak dira. Sail bakoitzak diziplina zientifiko jakin bat hartzen du bere barnean. Momentuz, UEUn dauden sailak soilik agertzen dira. Sailen izena jatorrizko dokumentazioan ageri den bera da; ez da inolako zuzenketa ortografiko edo gramatikalik egin. Gutxi gorabehera 26 sail dira, baina urtez urte, izenak aldatuz, berriak sortuz edota desagertuz joan dira.

Fakultatea
Unibertsitateetako diziplina zientifiko bakoitzaren egoitzak izan ohi dira. Oraingoz, UPV/EHUko fakultateak soilik agertzen dira.

4. Erakunde zerrenda

Erakundetzat hartzen dira mota ezberdinetako kultur korporazioak: unibertsitateak, kultur elkarteak, argitaletxeak, enpresak, aldizkariak edota taldeak, besteak beste. Une honetan datu-basean dauden erakundeak honako hauek dira:

*Oharra: Askotan ezinezkoa izan denez 2001/2002. ikasturteko zenbait fakultateetako irakasleak nortzuk ziren jakitea, 2002/2003. ikasturteari dagozkion datuak erregistratu behar izan dira